Onderzoek TAUW: houtkachels en pelletkachels stoten veel minder fijnstof uit dan gedacht

RIVM-cijfers bleken gebaseerd op verkeerde aannames. Werkelijke bijdrage maximaal 15%, en verder dalend door innovatie

Uit onafhankelijk onderzoek van advies- en ingenieursbureau TAUW blijkt dat de uitstoot van fijnstof door huishoudelijke haarden en kachels jarenlang fors is overschat. Waar het RIVM eerder berekende dat houtstook verantwoordelijk zou zijn voor bijna een kwart van de Nederlandse fijnstofuitstoot, laat de nieuwe analyse zien dat dit in werkelijkheid rond de 15% ligt – en waarschijnlijk zelfs daaronder.

Deze forse correctie komt doordat eerdere berekeningen gebaseerd waren op overschatte aannames, zoals een te hoge houtdichtheid, te veel stookdagen en te lange stookuren. Het effect daarvan stapelde zich op, waardoor de cijfers tot wel 50% te hoog uitvielen.

Moderne kachels veel schoner

De studie laat ook zien dat de uitstoot de afgelopen decennia al sterk is gedaald: sinds 1990 met 33%. Dankzij strengere Europese Ecodesign-normen en de brede introductie van moderne, efficiënte hout- en pelletkachels wordt verwacht dat de uitstoot richting 2030 nog eens met 25–33% zal dalen.

Pelletkachels en moderne toestellen stoten aanzienlijk minder fijnstof uit en schakelen sneller aan en uit, wat ze tot de schoonste opties in de categorie maakt. Daar komt bij dat steeds meer huishoudens overstappen van open haarden en oude installaties naar deze schonere alternatieven.

Branche zet in op verdere verduurzaming

De Nederlandse Haarden- en Kachelbranche (NHK) ondersteunt deze verduurzaming actief, onder meer met:

• het stimuleren van de uitfasering van open haarden en oude toestellen,
• opleidingen voor installateurs (DE-erkenning),
• landelijke stooktrainingen voor consumenten.
• Bevorderen van innovatieve kachels, met een geringe of nagenoeg geen uitstoot meer.

Breder perspectief nodig want focus op houtkachels mist doel: andere bronnen stoten veel meer uit dan gedacht

De cijfers laten bovendien zien dat andere bronnen van fijnstof, zoals verkeer, industrie en buitenstook (barbecues, vuurkorven), vaak minder volledig worden meegerekend. Hierdoor komt het aandeel van huishoudelijke kachels in officiële statistieken onterecht te hoog uit.

Conclusie

Met de juiste feiten in beeld blijkt dat houtkachels en pelletkachels niet de grote vervuilers zijn waarvoor ze vaak worden gehouden. Integendeel: door innovatie en verantwoord gebruik leveren moderne toestellen een steeds kleinere bijdrage aan de fijnstofuitstoot, terwijl ze tegelijk bijdragen aan comfort, sfeer en energie-onafhankelijkheid.

Tot nu toe lag de nadruk van beleid vooral op het terugdringen van hout- en pelletkachels. De nieuwe cijfers tonen aan dat dit een beperkt effect heeft: hun werkelijke aandeel in de fijnstofuitstoot is veel kleiner dan gedacht en een aanzienlijk deel van de fijnstof komt uit het buitenland. Effectieve verbeteringen in luchtkwaliteit zullen daarom vooral gevonden moeten worden in andere bronnen en in het stimuleren van moderne, schonere toestellen.

Download via onderstaande link het volledige rapport van onderzoeksinstituut Tauw:
Fijnstofstudie TAUW 25-09-2025